Przedawkowanie narkotyków – jak wygląda?
Przedawkowanie narkotyków może zdarzyć się każdej osobie zażywającej substancje psychoaktywne – niezależnie od częstotliwości czy doświadczenia. Czasem wystarczy nieświadomie przyjąć zbyt dużą dawkę lub połączyć ze sobą różne środki, by doprowadzić organizm do stanu zagrożenia życia. Dlatego tak ważne jest, by znać nie tylko typowe objawy przedawkowania narkotyków, ale także zasady udzielania pierwszej pomocy osobie, u której wystąpiły groźne reakcje po przyjęciu substancji odurzających (takich jak amfetamina, kokaina, marihuana czy opioidy). Jak rozpoznać przedawkowanie i jak skutecznie zareagować? Wyjaśniamy krok po kroku.
Czego dowiesz się z artykułu:
- Jakie są objawy przedawkowania narkotyków?,
- Jakie są skutki przedawkowania narkotyków?,
- Jak udzielić pierwszej pomocy przy przedawkowaniu narkotyków?;
Spis treści
Statystyki dotyczące uzależnień i przedawkowania
Zgodnie z danymi publikowanymi przez Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii (kbpn.gov.pl), każdego roku w Polsce odnotowuje się około 200 zgonów spowodowanych przedawkowaniem narkotyków. Ofiarami są zarówno osoby młode – w wieku 15–30 lat – jak i dorośli, nierzadko przekraczający 60. rok życia. Choć statystycznie nie jest to duży odsetek populacji, każda z tych śmierci to dramat indywidualny – osobisty, rodzinny i społeczny.
Problem uzależnienia i przedawkowania nie powinien być bagatelizowany. Świadomość objawów i konsekwencji przedawkowania, a także umiejętność udzielenia pierwszej pomocy może uratować komuś życie. Często to właśnie taka sytuacja staje się przełomem – momentem, w którym osoba uzależniona podejmuje decyzję o podjęciu terapii i rozpoczęciu realnych zmian. Wczesna reakcja otoczenia może być początkiem nowej, zdrowszej i bardziej świadomej drogi życiowej.
Przedawkowanie narkotyków – objawy
Głównym objawem pomagającym rozpoznać przedawkowanie narkotyków jest silne pobudzenie psychoruchowe. Taka osoba zachowuje się bardzo specyficznie, jest ponadprzeciętnie energiczna i bardzo często agresywna.
Towarzyszyć temu mogą również nieskoordynowane ruchy kończyn, krzyki lub bełkotliwe wypowiedzi oraz wyraźnie przyspieszony i głośny oddech, który łatwo zauważyć.
Objawy przedawkowania narkotyków bywają bardzo zróżnicowane i zależą od rodzaju oraz ilości przyjętej substancji. Do najczęściej obserwowanych należą:
-
zaburzenia rytmu serca (arytmia),
-
przyspieszony i głośny oddech,
-
podwyższona temperatura ciała,
-
suchość w jamie ustnej,
-
bóle brzucha i nudności,
-
drgawki lub mimowolne skurcze mięśni,
-
dezorientacja, niepokój lub agresja,
-
nieskoordynowane ruchy kończyn,
-
krzyki lub bełkotliwe, niezrozumiałe wypowiedzi.
W wielu przypadkach dochodzi również do znacznej sztywności mięśni, szczękościsku, a także wzrostu ciśnienia tętniczego, który objawia się m.in. zaczerwienieniem twarzy i tzw. wypiekami. Bardzo poważnym objawem jest majaczenie, a w skrajnych przypadkach – np. po przedawkowaniu ecstasy – może dojść nawet do utraty przytomności lub śpiączki.
Objawy przedawkowania narkotyków mogą się różnić, w zależności od rodzaju narkotyków przyjmowanych przez osobę uzależnioną.
Skutki przedawkowania narkotyków
Przedawkowanie narkotyków może mieć poważne, a często nieodwracalne konsekwencje zdrowotne. Nawet kilka dni po incydencie mogą utrzymywać się napady drgawkowe, będące wynikiem uszkodzeń w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. W niektórych przypadkach mogą one stanowić zagrożenie życia lub prowadzić do trwałych zmian neurologicznych.
Jednym z groźniejszych skutków jest również gwałtowne przyspieszenie akcji serca i puls, co może wywołać zawał mięśnia sercowego lub uszkodzenia naczyń krwionośnych. Tego typu reakcje są szczególnie niebezpieczne dla osób z niezdiagnozowanymi wcześniej schorzeniami układu krążenia.
Przedawkowanie może także doprowadzić do utrzymujących się zaburzeń psychicznych, w tym psychoz, trwałych urojeń czy stanów przypominających schizofrenię. U niektórych osób obserwuje się również zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej, utrwalone deficyty poznawcze oraz częste omdlenia.
Warto pamiętać, że przyspieszona praca serca i podwyższone ciśnienie krwi, typowe dla osoby po przedawkowaniu, mogą prowadzić do dalszych komplikacji – takich jak niewydolność serca, udar mózgu, czy uszkodzenia narządów wewnętrznych. Skutki przedawkowania nie kończą się więc na chwili kryzysu – mogą wpływać na zdrowie fizyczne i psychiczne przez całe życie.
Pierwsza pomoc w przypadku przedawkowania narkotyków - jak udzielić pierwszej pomocy?
Pierwsza pomoc w przypadku przedawkowania narkotyków jest bardzo ważna – zachowując „zimną krew” i wykonując niezbędne czynności, możemy uratować zdrowie lub nawet życie osoby, która przyjęła zbyt dużo substancji odurzających.
Poniżej przedstawiamy 5 kroków, jakie należy podjąć, udzielając pierwszej pomocy przy przedawkowaniu narkotyków!
KROK 1 – upewnij się, że nie zagraża Ci niebezpieczeństwo
Wchodząc do mieszkania, w którym przebywa osoba odurzona niedozwolonymi środkami należy rozejrzeć się po domu, sprawdzając, czy na pewno nikogo więcej nie ma w środku. W tym kroku warto być bardzo przezornym, ponieważ ludzie pod wpływem narkotyków są groźni nie tylko dla siebie, ale również dla otoczenia (jeśli widzą nieznajomego, mogą wszcząć awanturę).
KROK 2 – uspokój osobę, która przedawkowała
Kluczowym elementem jest uspokojenie osoby, która przedawkowała. Warto ją zapytać, co się stało, z kim była i od jakiego czasu „imprezuje”. Powinniśmy także dodać, że nic jej nie grozi i chcemy po prostu pomóc, aby się lepiej poczuła.
KROK 3 – schowaj i zabezpiecz pozostałe środki odurzające
Środki odurzające należy schować w bezpieczne miejsce tak, aby pacjent tego nie widział. Dzięki temu po wezwaniu pomocy przekażemy je personelowi medycznemu, aby zidentyfikował, co to dokładnie jest – dzięki temu specjaliści będą mogli wdrożyć odpowiednie leczenie odnośnie przedawkowania danej substancji.
KROK 4 – wezwij pomoc
Mając do czynienia z osobą, która przedawkowała narkotyki, należy zadzwonić po Zespół Ratownictwa Medycznego pod numer 999.
KROK 5 – przez cały czas nawiązuj interakcję z pacjentem
Nawiązywanie interakcji z pacjentem jest bardzo ważne. Nie należy mu wytykać błędów i krzyczeć na niego za branie narkotyków. Najlepiej porozmawiać o tematach niezwiązanych z tym zajściem, nie informując go o wezwanej karetce.
Podsumowanie: jakie są objawy przedawkowania narkotyków i jak pomóc osobie po przedawkowaniu?
Przedawkowanie narkotyków to stan zagrażający życiu i doświadczenie, które może okazać się traumatycznym - zarówno dla osoby, która przedawkowała, jak i rodziny lub znajomych próbujących doprowadzić ją do prawidłowego stanu. Konsekwencje zażywania narkotyków i skutki przedawkowania mogą być trwałe m.in. w postaci zaburzeń poznawczych lub uszkodzenia naczyń krwionośnych. Późniejsza profilaktyka wymaga stałej abstynencji narkotykowej, którą warto rozpocząć od profesjonalnej terapii na okres 2, 3, 4, 5 lub 6 tygodni w specjalistycznym ośrodku od uzależnień.
O autorze
mgr Waldemar Wantoch-Rekowski
psycholog, specjalista psychoterapii uzależnień
Pomysłodawca i współwłaściciel Ośrodka „WANT”, od 20 lat pomagający osobom uzależnionym. Ukończył studia psychologiczne w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie oraz Studium Pomocy Psychologicznej i Studium Terapii Uzależnień w Warszawie. Odbył staż kliniczny oraz superwizje w WOTUW Stanomino i brał udział w wielu kursach i terapiach dla osób uzależnionych. W 2008 roku zaczął tworzyć Poradnię Leczenia Uzależnień w Szpitalu Specjalistycznym w Kościerzynie, a w 2013 roku, powołał do życia ośrodek terapii uzależnień „WANT”.