Objawy choroby alkoholowej

Rozwój alkoholizmu - sygnały ostrzegawcze i pierwsze objawy uzależnienia

Pierwszą rzeczą, na którą warto zwrócić uwagę, jest stosunek danej osoby do alkoholu. Picie staje się sposobem na regulowanie swoich emocji – nałogowiec pije, by się odprężyć, złagodzić stres, wyzbyć się złości i frustracji, poprawić swój nastrój lub dodać sobie pewności siebie.

Na imprezach narzuca coraz szybsze tempo picia i aktywnie poszukuje okazji do sięgnięcia po alkohol. Jego tolerancja się zwiększa, co oznacza, że ma coraz "mocniejszą głowę". Zdarza mu się siadać za kierownicą po spożyciu alkoholu oraz nie pamiętać przebiegu zakrapianych imprez (pojawiają się tzw. palimpsesty alkoholowe, czyli luki w pamięci pomimo braku utraty przytomności).

Pije w samotności, choć wcześniej mu się to nie zdarzało i ukrywa ten fakt. Spożywa alkohol także wtedy, gdy akurat przyjmuje leki teoretycznie to wykluczające. Podejmuje próby czasowej abstynencji, by udowodnić sobie, że ma kontrolę nad własnym zachowaniem.

Do sygnałów ostrzegawczych należy również rozdrażnieniem na sytuacje, w których nie ma dostępu do alkoholu oraz na wszelkie sugestie, że mógłby ograniczyć jego spożywanie.

Przeczytaj również: Kiedy zaczyna się alkoholizm?

Alkoholizm wiąże się ze zmianami obejmującymi zarówno sferę fizyczną, jak i psychiczną. Uzależnienie sprawia, że chory nie jest w stanie kontrolować swojego zachowania związanego z piciem, m.in. ilości spożywanego alkoholu.

Całe jego życie zaczyna kręcić się wokół tej jednej kwestii, a dotychczasowe zainteresowania, relacje społeczne oraz obowiązki schodzą na dalszy plan. Pojawiają się tzw. głód alkoholowy i zespół abstynencyjny, którego symptomami są zaburzenia pracy serca, skoki ciśnienia, nudności, wymioty, napięcie, drżenie kończyn, zimne poty, depresja oraz stany lękowe. W dodatku nawet w przypadku pojawienia się negatywnych konsekwencji nadużywania alkoholu (np. utraty pracy, pogorszenia się zdrowia, długów czy konfliktów z rodziną) - alkoholik wciąż pije i nie jest w stanie przestać tego robić bez profesjonalnej pomocy.

Objawy choroby alkoholowej w sferze poznawczej

W miarę postępu uzależnienia, zdolności poznawcze zaczynają się pogarszać, co znacząco wpływa na codzienne życie osoby uzależnionej. Objawy te mogą pojawić się zarówno podczas aktywnego spożywania alkoholu, jak i w okresach abstynencji, nasilając się zwłaszcza w trakcie zespołu abstynencyjnego.

Objawy nadużywania alkoholu dotyczące sfery poznawczej, to:

• zaburzenia pamięci i koncentracji uwagi
• trudności w abstrakcyjnym myśleniu
• zaburzenia spostrzegania (np. czasowe halucynacje, omamy wzrokowe, słuchowe, czuciowe)
• ostry zespół abstynencyjny - który wymaga często detoksykacji

Objawy alkoholizmu obejmujące zmiany w myśleniu

Wraz z rozwojem uzależnienia następuje wzmożone działanie psychologicznych mechanizmów obronnych - mechanizmu iluzji i zaprzeczeń. Powoduje on, że wśród objawów alkoholizmu znajdziemy m.in.:

• zaprzeczanie oczywistym faktom
• minimalizowanie kwestii związanych z sięganiem po alkohol
• przerzucanie odpowiedzialności na innych za swoje picie
• racjonalizowanie i szukanie logicznych argumentów usprawiedliwiających picie
• wybiórcze postrzeganie i przyjmowanie do siebie sygnałów świadczących o nadużywaniu alkoholu
• unikanie myślenia o konsekwencjach picia i rozwoju alkoholizmu
• fantazjowanie i nieracjonalne postrzeganie rzeczywistości.

Objawy alkoholizmu a fazy choroby alkoholowej

Alkoholizm to uzależnienie, które dzieli się na kilka faz. Każdej z nich towarzyszą konk

1. Pierwsza faza jest przedalkoholowa i dotyczy jedynie picia towarzyskiego. Osoba uzależniająca się zaczyna wówczas zauważać pozytywne aspekty picie alkoholu, relaksuje się i uspokoja. Pojawia się coraz to więcej okazji do wypicia alkoholu, a tolerancja na alkohol zwiększa się.
2. Druga faza alkoholizmu jest ostrzegawcza. Osoba uzależniająca się posiada zwiększoną koncentrację na alkoholu oraz zwiększoną tolerancję na alkohol. Zaczyna spożywać alkohol samodzielnie, często w tajemnicy przed innymi. Tłumaczy swoje picie.
3. Trzecia faza alkoholizmu jest krytyczna. Alkohol jest spożywany w celu złagodzenia przykrych objawów odstawiennych, osoba zaczyna tracić kontrolę nad ilością spożywanego alkoholu. Zaczyna zaniedbywać siebie, swoje życie, pracę i bliskich. Nie panuje nad swoimi emocjami i często wybucha. Pogarsza się samopoczucie, a do jego poprawy dochodzi, gdy dana osoba spożyje alkohol. Chory zaprzecza problemom wynikającym z picia alkoholu. Pojawiają się ciągi i okresy abstynencji.
4. Czwarta faza alkoholizmu to faza przewlekła, chroniczna. Następuje zmniejszenie tolerancji alkoholowej. Uzależniony traci całkowicie kontrolę nad swoim życiem, pije w samotności. Pojawiają się zaburzenia psychiczne i objawy charakterystyczne dla skrajnego wycieńczenia organizmu. Mowa tu padaczce alkoholowej, psychozie alkoholowje oraz różnych chorobach somatycznych. Najpopularniejsza z nich to marskość wątroby.

Padaczka alkoholowa i psychoza alkoholowa - objawy zaawansowanej choroby alkoholowej

Padaczka alkoholowa objawia się napadami drgawkowymi, które występują w okresie abstynencji. Drgawki mogą trwać od kilku godzin do nawet kilku tygodni. Psychoza alkoholowa jest z kolei stanem, na który składa się szereg zaburzeń psychotycznych. Uzależniony nieprawidłowo postrzega rzeczywistość, jego myślenie jest zupełnie inne, niż przed uzależnieniem. Mogą pojawiać się omamy i urojenia. W szczególności dominują one w przypadku zaawansowanego uzależnienia. Omamy polegają na słyszeniu wrogich, nieprzyjemnych głosów, a te z kolei mogą być przypisane do znajomych osób.

Psychoza może również objawiać się zachowaniami agresywnymi. Bliscy osoby uzależnionej mogą być dręczone. Często pojawia się w takich sytuacjach motyw zdrady. Uzależniony wręcz wmawia swojej partnerce, że dopuściła się zdrady. Gdy bliska osoba zaproponuje choremu prywatny ośrodek leczenia alkoholizmu, ten najczęściej denerwuje się oraz zaczyna wypierać swoje uzależnienie.

O autorze

mgr Waldemar Wantoch-Rekowski

psycholog, specjalista psychoterapii uzależnień

Pomysłodawca i współwłaściciel Ośrodka „WANT”, od 20 lat pomagający osobom uzależnionym. Ukończył studia psychologiczne w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie oraz Studium Pomocy Psychologicznej i Studium Terapii Uzależnień w Warszawie. Odbył staż kliniczny oraz superwizje w WOTUW Stanomino i brał udział w wielu kursach i terapiach dla osób uzależnionych. W 2008 roku zaczął tworzyć Poradnię Leczenia Uzależnień w Szpitalu Specjalistycznym w Kościerzynie, a w 2013 roku, powołał do życia ośrodek terapii uzależnień „WANT”.