Leczenie alkoholizmu – jak leczyć alkoholizm?

Alkoholizm jest chorobą przewlekłą i nawracającą, nieraz prowadzącą do śmierci. Dotyka osoby w każdym wieku, niezależnie od usytuowania, płci, wykształcenia czy pochodzenia. Niestety powszechne jest przekonanie, że alkoholik nie jest chory, ale spożywanie alkoholu to jego wolny wybór, za który odpowiada jego zła wola, a nie przymus picia, na który nic nie jest w stanie poradzić.

To prowadzi do wykluczenia społecznego i alienacji alkoholika, co pogarsza sytuację, ponieważ osoba chora sama zaczyna wierzyć w to, że alkoholizm jest jej cechą charakteru, a nie stanem chorobowym. Należy jednak zdawać sobie sprawę z tego, że osoba uzależniona nie kontroluje swojego uzależnienia – dlatego właśnie mówi się o uzależnieniu, czyli o pozostawaniu w nieustannej zależności od czegoś. Leczenie alkoholizmu jest trudne i czasochłonne, nieraz trwa do końca życia, jednak warto podjąć tę walkę.

Alkoholizm to choroba

Alkoholizm to choroba polegająca na uzależnieniu od alkoholu. Jest opisywana jako zespół objawów psychosomatycznych, co oznacza, że problemy psychologiczne wpływają na odczucia fizyczne. Dlatego poza eliminacją samego alkoholu z życia alkoholika, leczenie z alkoholizmu wymaga poddania się profesjonalnej terapii. Jednak poza fizyczną manifestacją psychologicznych problemów, chory musi sobie jeszcze radzić z uzależnieniem fizycznym. Na czym polega uzależnienie psychiczne, a na czym fizyczne?

Uzależnienie fizyczne

Z uzależnieniem fizycznym w dzisiejszych czasach można sobie szybko poradzić dzięki rozwojowi medycyny. Jednak nie należy go lekceważyć. Po nagłym odstawieniu alkoholu występuje tak zwany zespół odstawienny (abstynencyjny), który może być bardzo niebezpieczny dla zdrowia i życia pacjenta.

Jednym z najgorszym z objawów zespołu abstynencyjnego są drgawki, czasem tak silne, że mogą wyglądać jak atak padaczkowy. Skurcze mięśni doprowadzają do utraty kontroli nad własnym ciałem, co jest wyjątkowo niebezpieczne i nieprzyjemne. Narażone są także tak ważne organy jak mózg i serce. Bardzo często dochodzi do majaczeń, a nawet do omamów i halucynacji. Niemal zawsze występuje niepokój, bóle głowy oraz nudności. Dlatego przed próbą zaprzestania picia należy udać się do odpowiedniej placówki medycznej, na przykład zgłosić się do szpitala na leczenie z alkoholu. Tam osoba chora otrzyma kompleksową pomoc w łagodzeniu objawów zespołu abstynencyjnego, który może trwać od kilku godzin do kilku dni.

Uzależnienie psychiczne

Choroba alkoholowa pod względem psychologicznym jest bardzo skomplikowana. Przede wszystkim osobą uzależnioną rządzą mechanizmy uzależnienia, z których ta nie zdaje sobie sprawy. Wśród nich można wymienić kilka najważniejszych:

mechanizm nałogowego regulowania uczuć,

mechanizm iluzji i zaprzeczenia,

oraz mechanizm rozproszenia i rozdwojenia „JA”.

Działają one w rozmaity sposób, a osoba uzależniona nie jest świadoma ich działania. To one jednak odpowiadają za wszystkie charakterystyczne dla alkoholika zachowania, takie jak zaprzeczanie problemowi, usprawiedliwianie swojego picia (w sposób absurdalny lub poprzez próby racjonalizacji) i szukanie winnych we wszystkich, tylko nie w sobie, myślenie magiczno-życzeniowe (powtarzanie słów „od jutra nie piję”, podczas gdy nic się nie zmienia), tworzenie i powielanie mitów dotyczących picia, które odbiegają od rzeczywistości („piwo to nie alkohol”), kontynuowanie autodestrukcyjnych zachowań, pomimo ponoszenia poważnych konsekwencji na wielu płaszczyznach życia (na płaszczyźnie rodzinnej, towarzyskiej, emocjonalnej, zdrowotnej, zawodowej czy materialno-bytowej).

Wszystkie te mechanizmy mają na celu obronę picia, stworzenie psychicznego komfortu, który pozwala nadal nadużywać alkoholu. Dlaczego osoba uzależniona pije, skoro niszczy sobie w ten sposób życie? Jak leczyć alkoholika? Dlaczego picie jest takie ważne, że osoba uzależniona zaczyna okłamywać nie tylko wszystkich wokół, ale nawet samego siebie? Na to pytanie odpowiedź jest bardzo rozległa.

Dlaczego alkoholik pije?

Chorobę alkoholową inaczej nazywa się „chorobą duszy” lub „chorobą emocji”. Uzależnienie pozwala na chwilę zapomnieć o problemach, a przede wszystkim o własnych emocjach, pozwala na chwilę uciec od swojego życia, a przede wszystkim – od samego siebie. Alkohol sprawia, że alkoholik czuje się inną osobą. Im bardziej uzależnienie się pogłębia, tym trudniej jest mu znieść bycie samym sobą na trzeźwo. Zaczyna wówczas odczuwać niepokój, wyrzuty sumienia, strach, frustrację – po prostu zaczyna cierpieć, a wszystko to odchodzi dopiero po napiciu się alkoholu. Z czasem pojawiają się obsesyjne myśli o alkoholu i nieodparta potrzeba napicia się, co można klasyfikować jako psychiczny głód alkoholowy.

Z czasem alkohol już nie jest w stanie oddalić cierpienia od osoby uzależnionej, ale mechanizmy uzależnienia działają już tak mocno, że zaprzestanie picia zdaje się być niemożliwe. Myśl o braku alkoholu w życiu osoby uzależnionej może nawet skutkować atakami paniki, poczuciem rozpaczy i beznadziei lub napadami agresji. Dlatego właśnie bardzo często osoba uzależniona nie chce się poddać się leczeniu z alkoholizmu – ponieważ przestaje widzieć sens w życiu bez alkoholu, pomimo iż cały czas cierpi z powodu jego nadużywania. Bez alkoholu odczuwa pustkę, którą – zdaje się – tylko alkohol może zapełnić. Leczenie alkoholika polega na zapełnianiu pustki, jaka powstaje po odstawieniu alkoholu.

Kim jest osoba uzależniona?

Niestety w podjęciu się leczenia z alkoholu często przeszkadza błędne przekonanie społeczne, że alkoholikiem jest osoba, która stoczyła się na samo dno – jest bezdomna, brudna, bezrobotna i dosłownie śpi w rynsztoku. To jednak nieprawda, że osoba odnosząca sukcesy zawodowe, posiadająca życie rodzinne i udająca się co rano do pracy w czystym, wyprasowanym garniturze nie może być alkoholikiem. Należy wiedzieć, że picie szklaneczki whisky do każdego posiłku nie jest modą, sposobem bycia ani elementem kulturalnego zachowania, ale może być objawem groźnej choroby. To oczywiście tylko przykład, ponieważ „rodzajów” alkoholików jest tyle, ile ludzi uzależnionych, choć każdy alkoholik ulega tym samym mechanizmom – więc to właśnie po sposobie myślenia należy diagnozować konieczność leczenia alkoholizmu, a nie po powierzchowności czy ilości wypijanego alkoholu.


 

Leczenie alkoholizmu - kiedy zgłosić się na terapię ? pierwsze objawy  

 Pierwsze objawy alkoholizmu które powinny, które powinny zaniepokoić osobę pijącą alkohol, to przede wszystkim objawy psychiczne:

  • wahania nastroju,
  • stany lękowe,
  • drażliwość,
  • obojętność uczuciowa,
  • wybuchowość,
  • apatia i brak energii,
  • niezdolność do odczuwania przyjemności,
  • zaburzenia koncentracji,
  • zaburzenia pamięci,
  • trudności w myśleniu abstrakcyjnym,
  • zaburzenia w poczuciu odpowiedzialności,
  • nieracjonalne postrzeganie rzeczywistości.

Znaczne nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia pamięci, paranoi alkoholowej, zespołu otępiennego oraz depresji. W taki przypadku na terapia alkoholizmu może okazać się niemożliwa.

Kolejne oznaki alkoholizmu dotyczą tego co się dzieje z organizmem pijącego. Fizyczne objawy alkoholizmu wiążą się głównie z głodem abstynencyjnym, który objawia się poprzez:

  • drżenie mięśni,
  • nadciśnienie tętnicze
  • nudności,
  • wymioty,
  • tachykardię,
  • bezsenność lub zaburzenia snu,
  • rozszerzenie źrenic,
  • wzmożoną potliwość,
  • wysuszenie śluzówek
  • ból głowy,
  • ogólne osłabienie i złe samopoczucie.

Te objawy wymuszają na alkoholiku dostarczenie do organizmu kolejnej dawki alkoholu, który je złagodzi. Niestety to prowadzi do kolejnego upojenia, które również zakończy się tymi objawami i tak napędza się machina alkoholizmu.

Diagnoza nozologiczna - wstęp do leczenie alkoholizmu

W/g obowiązującej w Polsce Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Zaburzeń (ICD-10) wyróżnia się sześć kryteriów diagnostycznych uzależnienia od alkoholu. W oparciu o te kryteria powstaje każda profesjonalna diagnoza uzależnienia. Aby rozpoznać uzależnienie u danej osoby (postawić diagnozę) konieczne jest stwierdzenie, że minimum trzy spośród tych kryteriów zostało spełnione w okresie jednego miesiąca w ciągu ostatniego roku od badania. Jednocześnie przyjmuje się, że uzależnienie jest trwałą zmianą w organizmie (zaburzeniem chronicznym) i wymaga działań zapobiegających nawrotom przez całe życie osoby chorej. Raz zdiagnozowane uzależnienie nie musi być stwierdzone ponownie, nawet po długim okresie remisji (braku objawów). Po postawieniu diagnozy przez specjalistę terapii uzależnień trzeba jak najszybciej rozpocząć leczenie alkoholika.

Sześć kryteriów diagnostycznych uzależnienia od alkoholu to:

  • trudna do opanowania potrzeba wypicia alkoholu - tzw. głód alkoholowy
  • upośledzenie kontroli na ilością wypijanego alkoholu - tzw. utrata kontroli
  • zmiana tolerancji na alkohol
  • objawy odstawienia - tzw. zespól abstynencyjny
  • kontynuowanie picia alkoholu mimo świadomości szkód, jak on przynosi
  • zaniedbywanie innych źródeł przyjemności, np. zainteresowań, pracy, kontaktów towarzyskich

Leczenie alkoholizmu - etapy

Terapia alkoholizmu jest podzielone na odpowiednie etapy:

ETAP 1 - terapia podstawowa

Podstawowym celem terapii podstawowej w leczeniu uzależnień alkoholowych jest:

  • uznanie tożsamości alkoholika,
  • uznanie bezsilności wobec alkoholu
  • rozpoznawanie i radzenie sobie z głodem alkoholowym
  • rozbrajanie psychologicznych mechanizmów uzależnienia

ETAP 2 - terapia zapobiegania nawrotom choroby

Po ukończeniu podstawowego programu terapii alkoholowej, niezbędna jest kontynuacja dalszego leczenia alkoholika  w grupie nawrotowej. Proces nawrotu może doprowadzić do złamania abstynencji, jednak wczesne zaobserwowanie objawów nawrotu choroby alkoholowej i podjęcie odpowiednich działań, skutkuje zatrzymaniem rozwoju nawrotu.

Podczas spotkań poruszane są takie tematy jak:

  • Obraz ważnych obszarów życia
  • Co zmienia się w moim życiu odkąd, przestałem pić?
  • Równowaga
  • Unikanie nawrotów picia
  • Uczestnictwo w AA i inne formy pomocy
  • Zdrowie fizyczne
  • Nuda
  • Odnalezienie własnych motywów zaprzestania picia
  • Odpowiedzialność za powrót do trzeźwości
  • Sygnały ostrzegawcze
  • Analiza nawrotu picia – trudne sytuacje
  • Analiza nawrotu picia – plan trzeźwości

ETAP  3 - terapia pogłębiona

Celem grupy jest pogłębiona praca nad ważnymi obszarami życia , poprawienie jakości życia i znajdowanie aktualnych motywatorów do dbania o trzeźwe życie, szukanie motywacji  i zapobieganie rutynie. Pogłębiona leczenie uzależnień alkoholowych pozwala wrócić do normalnego życia.

Terapia pogłębiona obejmuje następujące tematy:

  • Praca na lękiem - źródła i sposoby radzenia sobie z lękiem
  • Praca na poczuciem krzywdy
  • Praca na poczuciem własnej wartości
  • Praca na złością - źródła i sposoby radzenia sobie ze złością

Leczenie alkoholizmu - ile trwa

Terapia podstawowa dla osób od alkoholu, w zależności od intensywności terapii trwa od 1 do 8 miesięcy. Terapia podstawowa w ośrodku stacjonarnym, gdzie zajęcia odbywają się od rana do wieczora, trwa od 28 do 56 dni. Natomiast w oddziale dziennym, gdzie zajęcia odbywają się od poniedziałku do piątku w godziny od 8.00 do 15.00, trwa 8 tygodni. Jeżeli terapia prowadzona jest w poradni leczenia alkoholizmu 2-3 razy w tygodniu po 2-3 godziny, to cały cykl terapeutyczny trwa od 6 do 9 miesięcy.

Terapia zapobiegania nawrotom traw około 3 miesiące i obejmuje 12 spotkań grupowych po około 2 godziny raz w tygodniu.

Terapia pogłębiona trwa około 10 miesięcy. Obejmuje zarówno terapie grupowe (raz w tygodniu 3 godziny), spotkania indywidualne (raz na dwa tygodnie po 1 godzinie) oraz 5 maratonów od piątku do niedzieli.

Alkoholizm leczenie kompleksowe, czyli kończenie trzech etapów terapii zajmuje od 1,5 roku do 2 lat. Jednak trzeba pamiętać, że leczenie alkoholizmu trzeba kontynuować do końca życia, ponieważ jest to choroba, który może się uaktywnić nawet po 20 latach abstynencji. Dlatego aby zachować abstynencję, trzeba uczestniczyć w mitingach Anonimowych Alkoholików do końca życia.

Leczenie alkoholizmu  - stosowanie metody terapeutyczne

Leczenie z alkoholizmu to długotrwały proces i wymaga kompleksowego podejścia do pacjenta. W zależności od etapu na jakim znajduje się klient stosowane są inne metody terapeutyczne. Trzeba również pamiętać, że alkoholizm jest chorobą przewlekłą i postępującą, dlaczego mogą pojawiać się nawroty choroby alkoholowej. Z tego względu alkoholik musi przestrzegać zaleceń terapeutycznych  do końca życia. Najczęściej stosowane metody terapeutyczne:

  • diagnoza nozologiczna- ma na celu potwierdzenie zespołu uzależnienia spowodowanego używaniem alkoholu (F10.2)
  • detoksykacja alkoholowa - odtrucie organizmu, potrzebna jest dla osób u których po odstawieniu występuje ostry zespół abstynencji. Takie osoby nie potrafią same odstawić alkoholu i potrzebują pomocy medycznej. W takiej sytuacji podaje się odpowiednie leki i kroplówki.
  • spotkania grupowe - jest to metoda głównie stosowana na terapii podstawowej dla osób uzależnionych od alkoholu
  • spotkania indywidualne ze specjalistą psychoterapii grupowej - wsparcie dla terapii grupowej
  • konsultacje z lekarzami różnych specjalności - w zależności od potrzeb i zniszczenia organizmu spowodowanego piciem alkoholu
  • trening zachowań konstruktywnych (TAZA) - warsztaty uzupełniające w trakcie terapii podstawowej lub po jej zakończeniu. Mają na celu wyuczenie niektórych zachowań. Szczególnie chodzi tu o nabycie umiejętności odmawiania picia alkoholu
  • nauka technik relaksacyjny i medytacji - ma celu wyuczenie sposobu relaksowania się i zachowania spokoju w stresujących przypadkach, które mogą być zapalnikiem do sięgnięcia po alkohol
  • mitingi anonimowych alkoholików - połączenie profesjonalnej terapii alkoholowej z mitingami AA daje najlepsze efekty w terapii alkoholizmu. Ważne jest również to, że po ukończeniu wszystkich etapów terapii, do dyspozycji pozostają nam tylko mitingi AA.
  • kluby abstynenta - pełnią ważną rolę w leczeniu alkoholika na każdym jego etapie, ponieważ są swoistym azylem z którego alkoholik może korzystać.

 

 

 

Potrzebujesz pomocy lub ktoś z Twoich bliskich?
Koniecznie skontaktuj się z naszym ośrodkiem leczenia uzależnień. Pomożemy!

Jak leczyć alkoholizm? Jak leczyć alkoholika?

Pierwszym etapem leczenia alkoholizmu jest uświadomienie osobie uzależnionej jej problemu — tak, aby przyznała sama przed sobą, że ma problem. Przyznanie się do problemu to pierwszy krok do wypracowania w sobie wewnętrznej motywacji. Dopiero wtedy osoba uzależniona może rozpocząć efektywny proces leczenia alkoholizmu z pomocą terapeutów i innych uzależnionych (terapia uzależnień najczęściej opiera się na terapiach grupowych).

Proces leczenia alkoholizmu polega przede wszystkim na dochodzeniu źródła swoich problemów, w tym problemów z piciem, próba eliminowania lub rozwiązywania tych problemów, a jeśli ma się do czynienia z czymś, co pozostaje poza kontrolą – na nauce akceptowania tego, czego nie można zmienić.

Najczęściej problemy, z którymi zmaga się osoba uzależniona, są natury emocjonalnej. Nie da się więc od nich uciec, nie znikną z dnia na dzień, ale podczas leczenia alkoholika należy nad nimi systematycznie pracować i dążyć do coraz lepszego rozumienia samego siebie.

Abstynencja a terapia

Należy pamiętać, że alkohol to nie powód picia, zatem wyeliminowanie go ze środowiska osoby uzależnionej nie stanowi rozwiązania choroby alkoholowej. Taki zabieg jest najczęściej nieskuteczny lub działa jedynie przez krótki okres czasu — chyba że czas izolacji od alkoholu zostanie wykorzystywany w sposób aktywny, na przykład poprzez czynne uczestnictwo w terapii. Zatem należy sobie zdawać sprawę, zarówno jako osoba uzależniona, jak i jako osoba z najbliższego otoczenia alkoholika, że „przesiedzenie” określonej ilości czasu (na przykład na oddziale zamkniętym w szpitalu) nie gwarantuje, że po wyjściu alkoholik będzie utrzymywał abstynencję, ponieważ jego problemy emocjonalne nie zostaną rozwiązane.

Jednak z drugiej strony – bez utrzymywania abstynencji terapia dla alkoholików nie ma żadnego sensu, ponieważ alkoholik tkwiący w czynnym uzależnieniu nie jest w stanie dostrzec mechanizmów swojej choroby. Dlatego aktywne uczestnictwo w terapii dla alkoholików jest niemal tak samo ważne jak utrzymywanie abstynencji, a nawet więcej – te dwa czynniki są ze sobą nierozerwalnie połączone i muszą współistnieć, aby można było mówić o skutecznym leczeniu alkoholizmu.

Gdzie szukać pomocy? - Leczenie alkoholika

Leczenie dla alkoholików jest szeroko dostępne. Pomocy można szukać w wielu miejscach – w szpitalu, w ośrodkach odwykowych oraz we wspólnocie Anonimowych Alkoholików. Terapia dla alkoholików może być ambulatoryjna (dochodząca) lub odbywać się w ośrodku zamkniętym. Trudno powiedzieć, która terapia jest najskuteczniejsza, ponieważ każda osoba potrzebuje indywidualnego podejścia, jednak z całym przekonaniem można stwierdzić, że terapia dla alkoholików w ośrodku zamkniętym działa w zdecydowanie bardziej kompleksowy sposób na osobę uzależnioną niż inne dostępne metody. Dlaczego?

Leczenie dla alkoholików na oddziale stacjonarnym trwa około 6 tygodni, co dla niektórych  może okazać się zbyt krótkim czasem. Natomiast leczenie dla alkoholików w formie terapii dochodzącej najczęściej trwa przez okres kilku miesięcy (od sześciu do dwunastu) około 2-3 razy w tygodniu. Za to leczenie alkoholika w ośrodku zamkniętym trwać może nawet do 12 tygodni, choć najczęściej kończy się ją po 6 lub 8 tygodniach. Prywatne ośrodki leczenia alkoholizmu to nieustanny dostęp do profesjonalnej pomocy psychoterapeutycznej.

Czy możliwe jest wyleczenie się z alkoholizmu?

Uzależnienie jest chorobą przewlekłą i nawracającą, co oznacza, że nie można się z niej wyleczyć. Alkoholik zawsze pozostanie alkoholikiem, nawet jeśli nie będzie pił przez kilkadziesiąt lat. Zawsze od picia będzie dzieliła alkoholika tylko grubość szkła. Z tego powodu alkoholik powinien korzystać z narzędzi, jakie otrzyma na terapii leczenia z alkoholu, by bronić się przed nawrotami choroby i złamaniem abstynencji. Bardzo pomocne okazuje się uczęszczanie na mitingi AA już po zakończonej terapii odwykowej.

Szczęśliwe życie bez alkoholu jest w zasięgu ręki, jednak należy się najpierw nauczyć współżyć ze swoją chorobą. Daj sobie pomóc.

Leczenie alkoholizmu - co dalej po terapii?

Po kompleksowym zakończeniu leczenia alkoholizmu - czyli po ukończeniu wszystkich trzech etapów terapii pozostaje kontynuowanie spotkań na mitingach Anonimowych Alkoholików. Dla osób, które wychowywały się w rodzinie, gdzie chociaż jeden z rodziców był uzależniony od alkoholu, zalecana jest dalsza terapia DDA (dorosłe dziecko z rodziny alkoholowej. Terapia taka trwa około 10 miesięcy. Jest to zarówno terapia grupowa i indywidualna.

Niezbędne dla utrzymania trzeźwości jest wykorzystanie narzędzi o których pacjent dowiedział się na terapii alkoholowej. Podstawową zasadą w codziennym funkcjonowaniu osoby uzależnionej od alkoholu jest przestrzeganie zaleceń dla trzeźwiejących alkoholików:

  • Zadbaj, aby nie było w nim alkoholu ani niczego, co Ci się z piciem alkoholu może kojarzyć (kufle, kieliszki, butelki itp.)
  • Nie wyrażaj zgody, by ktokolwiek przy Tobie pił lub przynosił ze sobą alkohol.
  • Zwracaj uwagę na różne produkty, które mogą zawierać alkohol, takie jak słodycze, kosmetyki, płyn do spryskiwaczy w samochodzie, płyn do płukania ust, leki. Mogą one poprzez smak lub zapach wywołać głód alkoholowy. Istnieje wiele innych, na które możesz je zamienić.
  • Pamiętaj, że piwo bezalkoholowe, chociaż nie zawiera etanolu (chociaż nie każde!), jest jednak podtrzymywaniem rytuału związanego z piciem i zdecydowanie nie sprzyja zmianie nawyków i trzeźwieniu.
  • Unikaj lub wyeliminuj ze swojego funkcjonowania miejsca, ludzie i sytuacje bezpośrednio związane z piciem – nie są Ci już potrzebne, a stanowią duże zagrożenie. .
  • Dbaj o zasady programu HALT każdego dnia – nie dopuszczaj, by czuć głód, nadmierną i skumulowaną w sobie złość, samotność, przemęczenie.
  • Planuj swój czas oraz swoje zakupy. Działanie pod wpływem impulsu lub emocji bywa nieracjonalne i niekontrolowane.
  • Zazwyczaj jest wiele spraw, które chciałoby się załatwić od razu, jak najszybciej. Ważne jednak, by Twoim priorytetem była trzeźwość - bez niej niczego nie naprawisz, nie zmienisz. Nie zapominaj o tym!

 

Call Now Button