Halucynoza alkoholowa – jakie ma objawy i jak ją leczyć?
Ostra halucynoza alkoholowa, znana również jako ostra omamica alkoholowa, to jedna z najczęstszych psychoz związanych z uzależnieniem od alkoholu – zaraz po delirium tremens. Pojawia się nagle, zwykle po nagłym odstawieniu alkoholu u osób uzależnionych, i charakteryzuje się występowaniem omamów (najczęściej słuchowych), przy zachowanej świadomości. Ze względu na podobieństwo objawów, bywa mylona z majaczeniem alkoholowym, choć ma inny przebieg i mechanizm.
Czego dowiesz się z artykułu:
- Czym jest halucynoza alkoholowa?
- Jak leczy się halucynozę alkoholową?
- Jakie są objawy halucynozy alkoholowej?
Ostra halucynoza alkoholowa - kiedy się pojawia?
Ostra halucynoza alkoholowa najczęściej rozwija się w przebiegu zespołu abstynencyjnego, czyli w ciągu kilku dni po nagłym odstawieniu alkoholu u osób przewlekle uzależnionych. Objawy zazwyczaj pojawiają się między 2. a 3. dobą trzeźwienia, nierzadko towarzysząc innym symptomom zespołu odstawiennego, takim jak bezsenność, drażliwość czy lęk.
Szacuje się, że halucynoza alkoholowa występuje u około 1% osób uzależnionych od alkoholu, a nawet u 20% z nich może przybrać postać przewlekłą, utrzymując się tygodniami lub miesiącami. W takich przypadkach mówimy już o stanie psychotycznym, w którym mogą występować naprzemienne okresy remisji i nawrotów. W polskiej klasyfikacji psychiatrycznej rozróżnia się trzy formy tego zaburzenia: ostrą, podostrą i przewlekłą halucynozę alkoholową.
Objawy halucynozy alkoholowej
Halucynacje alkoholowe to niepokojące zjawisko występujące u osób uzależnionych, zwłaszcza po nagłym odstawieniu alkoholu. Tego typu halucynacje po alkoholu mogą przybierać różne formy – od słyszanych głosów po omamy dotykowe – i są typowe dla ostrej halucynozy alkoholowej. To zaburzenie psychiczne może prowadzić do niebezpiecznych zachowań, dlatego kluczowe jest szybkie rozpoznanie objawów i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
Do objawów ostrej halucynozy alkoholowej zalicza się:
-
Słyszenie głosów, które grożą choremu, ubliżają mu, komentują jego działania lub wydają rozkazy – np. nakazują samookaleczenie, zrobienie krzywdy bliskim, a nawet próbę samobójczą;
-
Urojenia prześladowcze, np. przekonanie, że ktoś śledzi chorego, próbuje go otruć, nagrywa rozmowy lub podsłuchuje przez aparaturę ukrytą w domu;
-
Omamy czuciowe, np. odczuwanie obecności owadów pełzających po ciele, wrażenie obecności ciał obcych w ustach lub przełyku, których nie można się pozbyć.
Ostra postać omamicy alkoholowej trwa zazwyczaj kilka dni, ale w niektórych przypadkach może przekształcić się w formę przewlekłą. Jeśli masz wątpliwości, czy bliska Ci osoba doświadcza urojeń, nie zwlekaj – skontaktuj się z lekarzem psychiatrą lub specjalistą terapii uzależnień. Wczesna interwencja może uchronić ją przed poważnymi konsekwencjami psychicznymi i fizycznymi.
Leczenie halucynozy alkoholowej
Leczenie halucynozy alkoholowej jest konieczne zawsze, gdy u pacjenta pojawiają się omamy po alkoholu (zwłaszcza słuchowe oraz urojenia po alkoholu, które mogą prowadzić do niebezpiecznych zachowań. Osoby w ostrym stanie psychotycznym często doświadczają prześladowczych wizji lub słyszą głosy nakazujące im samookaleczenie, a nawet popełnienie samobójstwa bądź aktów przemocy wobec innych. W takich przypadkach niezbędna jest natychmiastowa hospitalizacja, zwłaszcza gdy pojawiają się zachowania agresywne lub autoagresywne.
W łagodniejszych przypadkach – przy braku zagrożenia dla życia pacjenta i jego otoczenia – leczenie może odbywać się w trybie ambulatoryjnym. Niezależnie od formy terapii, kluczowe jest włączenie odpowiedniej farmakoterapii, najczęściej w postaci leków przeciwpsychotycznych (neuroleptyków).
Leki te można podawać wyłącznie wtedy, gdy pacjent znajduje się w stanie pełnej trzeźwości – łączenie neuroleptyków z alkoholem może prowadzić do poważnych powikłań, w tym zaburzeń funkcji ośrodkowego układu nerwowego. Leczenie powinno być prowadzone pod ścisłą kontrolą lekarza psychiatry, a proces zdrowienia uzupełniony terapią uzależnień, której celem jest zapobieganie nawrotom choroby i dalszym epizodom psychotycznym.
Leczenia alkoholizmu w prywatnym ośrodku leczenia uzależnień
Podstawą wyleczenia ostrej halucynozy alkoholowej jest utrzymanie abstynencji, która umożliwia podawanie leków. W przypadku osób uzależnionych wytrwanie w stanie abstynencji na czas leczenia może być trudne do osiągnięcia. Dlatego już pierwszy epizod ostrej halucynozy alkoholowej powinien sprawić, że chory zdecyduje się na leczenie odwykowe, którego pierwszym etapem jest detoksykacja alkoholowa.
Leczenie alkoholizmu to jedyna skuteczna droga do opanowania uzależnienia. Im dłużej zwlekamy z podjęciem kompleksowej terapii alkoholowej, tym większe ryzyko fizycznego i psychicznego wyniszczenia organizmu. Oczekiwanie na miejsce w ośrodku odwykowym finansowanym przez NFZ może okazać się zbyt długie. Wtedy optymalnym rozwiązaniem jest kontakt z prywatnym ośrodkiem leczenia uzależnień.
Cena leczenia alkoholizmu w prywatnym ośrodku może wydawać się wysoka, ale kiedy zorientujesz się jak wysokiej klasy specjaliści opiekują się osobą uzależnioną i w jak doskonałych warunkach będzie ona walczyła z chorobą, na pewno uznasz, że jest to cena adekwatna.
Podsumowanie: urojenia i zwidy po alkoholu - nie pozwól, żeby zawładnęły Tobą albo Twoim bliskim
Działaj! Urojenia po odstawieniu alkoholu to nie jest stan, w którym osobie uzależnionej można coś wytłumaczyć, do czegoś ją przekonać i zapewnić, że "to wszystko ci się tylko wydaje i zaraz przejdzie". Żadna rozmowa nie sprawi, że objawy ustąpią, ponieważ są one związane z toksycznym działaniem etanolu na mózg.
Po ustąpieniu zespołu abstynencyjnego i halucynozy alkoholowej chory powinien poddać się kompleksowemu leczeniu, w tym psychoterapii indywidualnej i/lub grupowej, która umożliwi mu zapanowanie nad swoim życiem i odnalezienie się w nim nawet wówczas, gdy wraca do swojego dawnego otoczenia, które stanowi pożywkę niszczycielskiego nałogu.
Całkowite odstawienie alkoholu jest możliwe. Choć na zawsze pozostaje się "trzeźwym alkoholikiem", życie przestaje wymykać się z rąk i można dobrze funkcjonować także w trudnym środowisku.
O autorze
mgr Waldemar Wantoch-Rekowski
psycholog, specjalista psychoterapii uzależnień
Pomysłodawca i współwłaściciel Ośrodka „WANT”, od 20 lat pomagający osobom uzależnionym. Ukończył studia psychologiczne w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie oraz Studium Pomocy Psychologicznej i Studium Terapii Uzależnień w Warszawie. Odbył staż kliniczny oraz superwizje w WOTUW Stanomino i brał udział w wielu kursach i terapiach dla osób uzależnionych. W 2008 roku zaczął tworzyć Poradnię Leczenia Uzależnień w Szpitalu Specjalistycznym w Kościerzynie, a w 2013 roku, powołał do życia ośrodek terapii uzależnień „WANT”.