Fazy trzeźwienia osoby uzależnionej – etapy odstawienia alkoholu

Trzeźwienie to proces wymagający zmiany sposobu myślenia i zachowania oraz zmiany stosunku do alkoholu. Proces ów przebiega w kilku etapach, które mogą przebiegać w sposób indywidualny, a ich ramy czasowe są umowne. Na każdym etapie trzeźwienia pojawiać się mogą kryzysy, które można jednak przezwyciężyć. Najważniejsze jest, aby mieć świadomość, że mimo tego, iż proces trzeźwienia ma swoją określoną dynamikę i przebiega etapami, może on być długotrwały (niekiedy może trwać latami) i przebiegać różnie u poszczególnych chorych.

Czym trzeźwienie NIE JEST

Rozpoczynając proces trzeźwienia warto zdać sobie sprawę, że nie jest to zamiana uzależnienia od alkoholu na inne uzależnienie, np. na pracoholizm, kompulsywne granie na komputerze czy wikłanie się w kolejne nowe związki uczuciowe. Nie jest to także uporczywe trwanie w terapii latami, wędrowanie z terapii na terapię, dogmatyczne angażowanie się w inicjatywy trzeźwościowe, które mają zamaskować faktyczny brak pracy nad sobą. Równie ważna jest świadomość, że pierwsze miesiące trzeźwienia osoby uzależnionej od alkoholu to przede wszystkim liczne procesy biochemiczne zachodzące w mózgu oraz dolegliwości somatyczne, ponieważ jest to intensywny czas odtruwania organizmu.

Co się dzieje po odstawieniu alkoholu

Bohdan T. Woronowicz w swojej książce „Na zdrowie! Jak radzić sobie z uzależnieniem od alkoholu” wymienia następujące stadia zdrowienia osoby uzależnionej:

  1. uświadomienie sobie procesów i stanu,
  2. uległość – przyjęcie rzeczywistości i realiów dotyczących choroby,
  3. akceptacja – choroby, konsekwencji i odpowiedzialności za swoje życie i zdrowienie,
  4. poddanie się – alkoholowi, swojej chorobie, terapeucie.

Podział ten można przedstawić także bardziej szczegółowo jako pięć etapów, w ramach których widoczne są kolejne fazy trzeźwienia:

  1. ETAP PIERWSZY - Faza odwrotu (0-15 dni)
  2. ETAP DRUGI - Faza miesiąca miodowego (16-45 dni)
  3. ETAP TRZECI - Faza muru (46-120 dni)
  4. ETAP CZWARTY - Faza przystosowawcza (4-6 miesięcy)
  5. ETAP PIĄTY - Faza rozwiązań (6-12 miesięcy)

ETAP PIERWSZY - Faza odwrotu

Na tym etapie osoba uzależniona od alkoholu może czuć się naprawdę źle. To okres następujący bezpośrednio po odstawieniu alkoholu, dlatego skutkuje spadkiem nastroju i towarzyszącym mu niepokojem, rozdrażnieniem i zmniejszeniem aktywności psychoruchowej. Wszystkie te dolegliwości nazywamy zespołem abstynencyjnym, w ramach którego doświadcza się także dolegliwości somatycznych wynikających z konieczności odtrucia organizmu - wiele osób uzależnionych zgłasza się wtedy na oddział detoksykacji.

ETAP DRUGI - Faza miesiąca miodowego

Na tym etapie mózg zaczyna produkować nadmierną ilość neuroprzekaźników, które wprowadzają osobę uzależnioną w stan euforii. Właśnie teraz zaczyna ona dostrzegać problem związany z piciem alkoholu oraz konsekwencje z tym związane w różnych sferach swojego życia, a lepsze samopoczucie sprawia, że optymistycznie postrzega swoją przyszłość i życie w trzeźwości, gdyż wierzy, że najgorsze jest już za nią. Wbrew pozorom to bardzo niebezpieczny etap odstawiania alkoholu! Osoba uzależniona ma wtedy tendencję do przeceniania swoich możliwości, co może prowadzić do bagatelizowania objawów uzależnienia oraz pojawiających się w środowisku wyzwalaczy.

ETAP TRZECI - Faza muru

Na tym etapie ilość neuroprzekaźników zaczyna się stabilizować, co po uprzedniej ich nadprodukcji jest odczuwanie to jako spadek. Z uwagi na fakt, że osoba uzależniona zaczyna być coraz bardziej świadoma konsekwencji picia alkoholu w różnych sferach życia, a niejednokrotnie doświadcza też strat wynikłych z uzależnienia (np. problemy finansowe, prawne, utrata pracy, rodziny), następuje znaczny spadek nastroju. Przyczynia się do tego spadku także fakt uświadomienia sobie, że niektóre straty są nieodwracalne, a sama abstynencja ich nie cofnie. Mało tego: do tej pory osoba uzależniona ze wszystkimi spadkami nastroju radziła sobie pijąc. Teraz sposób ten nie jest już dostępny i zachodzi potrzeba znalezienia nowego. Może pojawić się powątpiewanie w terapię i w trzeźwienie, poczucie niezrozumienia przez otoczenie, nuda i ostatecznie rozczarowanie trzeźwieniem - niemożność przebicia się przez mur dyskomfortu i trudności wynikających z trzeźwienia.

ETAP CZWARTY - Faza przystosowawcza

Na tym etapie następuje dalsza stabilizacja neuroprzekaźników w mózgu, dzięki czemu osoba uzależniona zaczyna się przystosowywać do utrwalanych zmian, nie reaguje już skrajnymi emocjami na różne sytuacje i zaczyna poszukiwać rozwiązań, a nie - jak dotychczas - usprawiedliwień i wymówek dla swoich zachowań. Etap czwarty to poczucie równowagi i panowania nad własnym życiem, wyciąganie wniosków oraz nauka planowania. Tak jak na poprzednim etapie dochodziło do rozczarowania trzeźwieniem, tak teraz ostrzega się zalety trzeźwego życia i realnie patrzy na kolejne cele-kroki, których realizacja jest niezbędna, aby móc dalej trzeźwieć. Dzięki samoobserwacji życie osoby trzeźwiejącej staje się bardziej stabilne i przewidywalne, co daje poczucie satysfakcji i mobilizuje do dalszych działań. Podobnie jak na etapie drugim, osoba uzależniona może poczuć nadmierną siłę i zacząć bagatelizować zalecenia dla trzeźwiejących alkoholików, a stąd już tylko jeden krok do nawrotu choroby.

ETAP PIĄTY - Faza rozwiązań

Na tym etapie następuje odbudowa zarzuconego w efekcie uzależniania systemu wartości oraz poczucia wartości własnej. To czas odnowy, bądź poszukiwania zainteresowań, nawiązywania nowych relacji interpersonalnych oraz stabilizacji życia w trzeźwości. Osoba uzależniona cały czas uczy się także korzystania ze swojej społecznej siatki wsparcia - terapeutów, znajomych, przyjaciół, rodziny. W fazie rozwiązań nie ma zbytniej euforii, nie ma też stanów depresyjnych. Niestety, mogą pojawić się także pierwsze oznaki znudzenia trzeźwym życiem, a co za tym idzie nawroty choroby. Dlatego nie należy rezygnować z terapii uzależnień.

Podsumowanie

Istotą każdej fazy trzeźwienia jest godzenie się na trudności, które trzeba pokonać. Zadaniem każdej osoby uzależnionej jest jest stawianie sobie celów, poszukiwanie dróg i sposobów ich realizacji oraz ciągłe uczenie się niezbędnych do tego umiejętności i mobilizowanie się do działania.

 

Call Now Button