Drunkoreksja – czym jest alkoreksja i jak się ją leczy?
Drunkoreksja to zaburzenie behawioralne, które łączy zaburzenia odżywiania z uzależnieniem od alkoholu. Drunkoreksja polega na świadomym ograniczaniu ilość spożywanej żywności w celu przyjmowania większych ilości alkoholu bez obaw o przyrost masy ciała. Zaburzenie może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak uszkodzenia mózgu i innych narządów wewnętrznych, zaburzenia pracy układu krwionośnego, pokarmowego i hormonalnego, a także problemów z układem kostnym (zaniki mięśni, osteopenia). Leczenie drunkoreksji jest wielowymiarowe i obejmuje terapię zaburzeń odżywiania oraz terapię uzależnienia od alkoholu.
Czego dowiesz się z artykułu:
- Czym jest alkoreksja?
- Co odróżnia drunkoreksję od anoreksji i bulimii?
- Jakie są objawy alkoreksji?
- Na czym polega leczenie alkoreksji?
Spis treści
Czym jest alkoreksja?
W języku medycznym alkoreksja (drunkoreksja) określana jest jako anoreksja alkoholowa (AA) lub bulimia alkoholowa (BA). Zaburzenie zalicza się do tzw. zaburzeń behawioralnych, ale nie zostało oficjalnie uwzględnione w klasyfikacjach DMS-V i ICD-10. Drunkoreksja może współwystępować z innymi zaburzeniami i uzależnieniami oraz prowadzić do alkoholizmu.
Drunkoreksja polega na łączeniu nadmiernej konsumpcji alkoholu z ograniczaniem spożycia kalorii przyjmowanych w posiłkach. Celem jest utrzymanie określonego bilansu kalorycznego, ale bez konieczności rezygnowania z alkoholu. W praktyce oznacza to, że osoba zastępuje część posiłków alkoholem, wychodząc z założenia, że kalorie dostarczone przez trunki zastąpią te, które organizm powinien otrzymać z pełnowartościowego pożywienia.
Takie drastyczne ograniczenia w diecie i poleganie na alkoholu jako źródle kalorii, może prowadzić między innymi do niedożywienia oraz niebezpiecznych dla zdrowia niedoborów składników odżywczych i zaburzeń elektrolitowych, ale również osłabienia układu odpornościowego, problemów z funkcjonowaniem wątroby, zaburzeń metabolicznych i innych poważnych konsekwencji zdrowotnych.
Sprawdź, jaka powinna być prawidłowa dieta w chorobie alkoholowej.
Drunkoreksja a inne zaburzenia odżywiania
Nadużywanie alkoholu w połączeniu z restrykcyjnym ograniczaniem kalorii to główne cechy zaburzenia znanego jako drunkoreksja, czyli alkoreksja. Jest to stosunkowo nowy termin wśród zaburzeń odżywiania, ale jego skutki mogą być równie groźne, jak w przypadku anoreksji czy bulimii. Alkoreksja jest zaburzeniem odżywiania, które łączy w sobie elementy niezdrowej relacji z jedzeniem oraz ryzykownych zachowań związanych z alkoholem, prowadząc do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Osoby cierpiące na drunkoreksję często głodzą się w ciągu dnia, aby "zaoszczędzić" kalorie na alkohol, co może skutkować niedoborami składników odżywczych, osłabieniem organizmu i zwiększonym ryzykiem uzależnienia od alkoholu.
Alkoreksja a anoreksja
Główną różnicą między drunkoreksją a anoreksją jest cel podejmowanych działań. W anoreksji ograniczenie spożywania pokarmów ma na celu zmniejszenie masy ciała. Osoby cierpiące na anoreksję mają zaburzony obraz własnego ciała, uważają, że są grube i podejmują konkretne działania w celu zredukowania masy ciała. To przede wszystkim głodówki, ale również przyjmowanie leków hamujących łaknienie i środków moczopędnych.
W przypadku osoby z drunkoreksją głównym celem ograniczenia spożycia kalorii w ciągu dnia jest umożliwienie spożycia dużej ilości alkoholu wieczorem bez ryzyka zwiększenia masy ciała. W tym przypadku działania podejmowane przez jednostkę są związane z silnym lękiem przed przybraniem na wadze oraz brakiem lub ograniczoną wiedzą na temat żywienia.
Zarówno w anoreksji, jak i w drunkoreksji dochodzi do utraty masy ciała i wyniszczenia organizmu, jednak nie należy traktować tych dwóch zaburzeń jako identycznych.
Alkoreksja a bulimia
Bulimia jest przewlekłym zaburzeniem odżywiania, które charakteryzuje się naprzemiennie występującymi epizodami: nadmiernego objadania się i zachowań redukcyjnych (prowokowanie wymiotów, głodzenie się). Częstotliwość i natężenie epizodów może być różne, a w skrajnych przypadkach zdarzać się kilka razy w tygodniu lub codziennie. Zaburzenie ma związek z poczuciem braku kontroli nad jedzeniem, przy równoczesnym dążeniu do zachowania szczupłej sylwetki.
Alkoreksja - objawy
Osoby borykające się z drunkoreksją mogą być nerwowe i lękliwe, nadmiernie skupione na swoim wyglądzie oraz ściśle kontrolujące ilość przyjmowanych kalorii (również z wykorzystaniem różnego rodzaju aplikacji do monitorowania).
Pierwszym symptomem drunkoreksji jest ograniczanie ilości i kaloryczności posiłków w dniu, w którym osoba zaplanowała spożywanie alkoholu (np. w ramach wieczornego spotkania ze znajomymi). Na początkowym etapie drunkoreksji takie zachowania mogą być sporadyczne, ale w miarę wzrostu uzależnienia od alkoholu, osoba z drunkoreksją podejmuje takie działania coraz częściej. Wraz z rosnącą tolerancją na alkohol i potrzebą spożywania większych ilości alkoholu ograniczenia dietetyczne mogą przybierać na sile i być coraz bardziej drastyczne.
Ze względu na częstotliwość działań podejmowanych w celu utrzymania / redukcji masy ciała, zaawansowana drunkoreksja może być mylona z anoreksją.
Diagnoza i objawy alkoreksji
Diagnoza zaburzenia wymaga dokładnego odróżnienia alkoreksji od innych zaburzeń odżywiania oraz alkoholizmu, ponieważ łączy w sobie elementy obu tych problemów. Osoby cierpiące na drunkoreksję często wykazują obsesyjne podejście do kontroli masy ciała, kosztem swojego zdrowia fizycznego i psychicznego. Charakteryzuje je skrajne restrykcje kaloryczne, kompulsywne epizody spożywania alkoholu oraz głębokie niezadowolenie ze swojego wyglądu.
Aktualne kryteria diagnostyczne, które pozwalają na postawienie diagnozy, obejmują:
- uzależnienie od alkoholu lub jego problematyczne spożywanie,
- celowe ograniczanie spożycia jedzenia i regularne upijanie się alkoholem (przede wszystkim wieczorami!),
- negatywny obraz ciała związany bezpośrednio z masą ciała,
- spadek masy ciała poniżej normy,
- obsesyjne monitorowanie spożywanych kalorii i zastępowanie ich alkoholem,
- nadmierne angażowanie się w aktywność fizyczną po spożyciu alkoholu w celu „spalenia” nadprogramowych kalorii.
Objawy drunkoreksji mogą obejmować nie tylko fizyczne skutki niedożywienia (m.in. osłabienie, anemia, problemy z koncentracją, utrata masy mięśniowej), ale również objawy psychologiczne, takie jak zwiększony lęk przed przybieraniem na wadze, obsesyjne liczenie kalorii czy izolacja społeczna. Osoby zmagające się z tym zaburzeniem często wykazują tendencję do ukrywania swoich nawyków, bagatelizowania problemu i negowania konsekwencji zdrowotnych.
Przypuszcza się, że na rozwój drunkoreksji mogą wpływać czynniki biologiczne, indywidualne i sytuacyjne. Wśród nich wymienia się predyspozycje do zaburzeń odżywiania oraz uzależnienia od alkoholu, negatywny obraz własnego ciała, niską samoocenę oraz zmiany w stylu życia (np. wejście w nowe środowisko, zmniejszenie kontroli rodziców po wyprowadzce z domu rodzinnego, presja rówieśnicza). Istotnym aspektem jest również społeczna akceptacja dla picia alkoholu, szczególnie wśród młodych dorosłych, co może prowadzić do bagatelizowania problemu i jego późniejszej eskalacji.
Leczenie alkoreksji
Leczenie drunkoreksji powinno być prowadzone wielowymiarowo i obejmować zarówno leczenie powikłań somatycznych (przede wszystkim niedożywienia oraz ewentualnych powikłać), jak i psychoterapię (korekta zachowań związanych z jedzeniem, poprawa samooceny i obrazu ciała).
Jeżeli u osoby cierpiącej na drunkoreksję rozwinęła się już choroba alkoholowa - konieczne jest rozpoczęcia leczenia alkoholizmu.
Prywatny ośrodek leczenia uzależnień to miejsce, w którym osoby uzależnione od alkoholu i borykające się z zaburzeniem drunkorekcji mogą znaleźć kompleksowe wsparcie i pomoc w odzyskaniu kontroli nad swoim życiem. Terapia alkoholowa może być poprzedzona detoksykacją alkoholową, w ramach których organizm osoby chorej jest oczyszczany z toksyn oraz wzmacniany.
Jeśli Ty lub bliska Ci osoba cierpi na chorobę alkoholową - sprawdź, jaka jest cena leczenia uzależnienia i skontaktuj z ośrodkiem.
O autorze
mgr Waldemar Wantoch-Rekowski
psycholog, specjalista psychoterapii uzależnień
Pomysłodawca i współwłaściciel Ośrodka „WANT”, od 20 lat pomagający osobom uzależnionym. Ukończył studia psychologiczne w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie oraz Studium Pomocy Psychologicznej i Studium Terapii Uzależnień w Warszawie. Odbył staż kliniczny oraz superwizje w WOTUW Stanomino i brał udział w wielu kursach i terapiach dla osób uzależnionych. W 2008 roku zaczął tworzyć Poradnię Leczenia Uzależnień w Szpitalu Specjalistycznym w Kościerzynie, a w 2013 roku, powołał do życia ośrodek terapii uzależnień „WANT”.