Alkohol a sen i bezsenność – jaki jest wpływ alkoholu na sen?

Czego dowiesz się z artykułu:

• Jaki jest wpływ alkoholu na sen?
• Dlaczego nie mogę spać po alkoholu?
• Skąd się biorą dziwne sny po alkoholu?

Picie alkoholu przed snem - czy to dobry pomysł?

Już wiesz, że nie! Alkohol przed snem to nie jest dobry pomysł. Owszem, jeśli jesteś nadmiernie pobudzony albo zbyt zestresowany, wino, piwo i każdy inny trunek z procentami szybko cię "zetnie". Ale to nie będzie krzepiący, efektywny sen. Co więcej, u osób z wolniejszym metabolizmem nawet niewielka wieczorna dawka alkoholu może utrzymywać się we krwi przez wiele godzin, co rano stanowi poważne zagrożenie – np. za kierownicą.

Wpływ alkoholu na sen - zaburzenia snu i bezsenność

Spożycie alkoholu przed snem może pozornie ułatwiać zasypianie, jednak w rzeczywistości zwiększa ryzyko zaburzeń snu. Alkohol zakłóca naturalne cykle snu, sprawiając, że łatwiej się wybudzić w nocy, a sen staje się mniej regenerujący i przerywany. W efekcie osoby regularnie sięgające po alkohol wieczorem często zmagają się z chroniczną bezsennością i zmęczeniem.

Alkohol zaburza i dezorganizuje poszczególne fazy snu

Aby nasz nocny wypoczynek był efektywny, czyli umożliwiał zregenerowanie się mózgu i całego organizmu, większą część snu powinien stanowić sen wolnofalowy (Slow Wwave Sleep - SWS), czyli głęboki i kojący sen fazy NREM (Non Rrapid Eye Movement). W prawidłowo zbilansowanym nocnym wypoczynku osób dorosłych faza NREM zajmuje ok.75% czasu, a faza REM (Rapid Eye Movement), czyli ta, w której szybkie ruchy gałek ocznych świadczą o tym, że coś nam się śni, około 25% czasu snu. Epizody snu REM powtarzają się co 90 minut i trwają od 5 do 30 minut.

Alkohol sprawia, że:

• szybko zasypiamy, ale po 2-3 godzinach gwałtownie się wybudzamy i nie jesteśmy w stanie zasnąć ponownie;
• wzrasta ilość pożądanego snu wolnofalowego, ale równocześnie zwiększa się aktywności fal alfa w mózgu, które podczas snu fizjologicznego (nieindukowanego alkoholem) w ogóle nie występują - sprawia to, że sen jest mniej regenerujący;
• sen jest płytszy, niespokojny; często pojawiają się koszmarne sny;
• mogą pojawić się zaburzenia oddychania, bezdech senny oraz zaburzenia rytmu serca.

Senność po alkoholu i bezsenność po alkoholu

Jak łatwo zauważyć, nasenne działanie alkoholu jest pozorne - jego spożycie przed snem pomaga na jakiś czas "wyłączyć mózg", ale nie pomaga w zapadnięciu w efektywny, regenerujący sen. Jeśli zdefiniujemy bezsenność jako sytuację, w której człowiek śpi zbyt krótko w stosunku do swoich potrzeb, ma trudności z zasypianiem albo utrzymaniem snu oraz boryka się z przedwczesnym budzeniem, co prowadzi do pogorszenia jego funkcjonowania psychicznego i fizycznego, możemy uznać alkohol za jedną z przyczyn bezsenności.

Warto również mieć świadomość, że problemy ze snem i bezsenność mogą pojawić się w przebiegu zespołu abstynencyjnego u osób podejmujących terapię. Terapia alkoholowa pozwala uwolnić się ze szpon nałogu, a naprzemienne fazy bezsenności oraz snu pełnego koszmarów należy traktować jako jej nieodłączny element, który ustępuje z czasem. Z drugiej strony trzeba brać pod uwagę to, że osoby leczące się z alkoholizmu i cierpiące na bezsenność częściej zgłaszają występowanie głodów alkoholowych. Niezbędne jest wówczas włączenie leczenia farmakologicznego, które obniża nasilenie przymusu picia.

Dziwne sny po alkoholu

Rozregulowany rytm dobowy oraz zaburzone fazy snu sprawiają, że częściej doświadcza się koszmarów oraz dziwacznych realistycznych snów, które dodatkowo przyczyniają się do poczucia rozbicia i niepokoju. Dziwne sny po alkoholu pojawiają się zarówno u osób pijących doraźnie, jak uzależnionych. Nie omijają też pacjentów w trakcie terapii.